Hướng Dẫn Lắp Đặt Mặt Bích Thép Carbon Toàn Diện: Các Bước và Lưu Ý

Kiểm tra vật liệu:

Xác nhận thông số kỹ thuật của mặt bích thép carbon (các mác phổ biến như ASTM A105), cấp áp suất (ví dụ: Class 150, 300) phù hợp với yêu cầu thiết kế.

Kiểm tra xem mặt bích, bu lông, đai ốc, gioăng có còn nguyên vẹn, không bị nứt, biến dạng hoặc rỉ sét hay không.

Đảm bảo loại gioăng (phi kim loại như graphite, kim loại như gioăng xoắn ốc) phù hợp với điều kiện làm việc.

Chuẩn bị dụng cụ:

Cờ lê lực (để kiểm soát chính xác lực siết trước của bu lông).

Dụng cụ căn chỉnh mặt bích, bàn chải làm sạch, chất bôi trơn (như mỡ bôi trơn graphite).

Dụng cụ đo (thước cặp, thước thủy).

Chuẩn bị đường ống:

Đảm bảo bề mặt cuối đường ống phẳng, sạch, không có gờ hoặc chất bẩn.

Kiểm tra tính đồng tâm của đường ống và mặt bích, độ lệch không được vượt quá 1,5mm.

Các bước lắp đặt

Làm sạch và kiểm tra bề mặt mặt bích:

Sử dụng bàn chải thép hoặc dung môi để làm sạch bề mặt kín của mặt bích, đảm bảo không có dầu mỡ, rỉ sét hoặc vật lạ.

Kiểm tra độ nhám bề mặt kín (khuyến nghị Ra 3.2-6.3μm), đảm bảo không có vết trầy xước hoặc vết lõm.

Lắp đặt gioăng:

Đặt gioăng giữa hai bề mặt kín của mặt bích, đảm bảo ở giữa, không bị lệch.

Chọn độ dày gioăng theo điều kiện làm việc (thường là 1,5-3mm), tránh quá dày hoặc quá mỏng ảnh hưởng đến độ kín.

Căn chỉnh mặt bích và cố định tạm thời:

Sử dụng dụng cụ căn chỉnh hoặc bu lông tạm thời để đảm bảo hai mặt bích song song, độ lệch trục <1mm.

Kiểm tra khe hở mặt bích đồng đều, khe hở được khuyến nghị là 2-4mm (tùy thuộc vào loại gioăng).

Lắp đặt bu lông:

Lắp bu lông theo thứ tự đường chéo (phương pháp bắt chéo hình sao), bôi một lượng chất bôi trơn thích hợp để giảm ma sát.

Đảm bảo thông số kỹ thuật của bu lông (chiều dài, đường kính) phù hợp với tiêu chuẩn (ví dụ: ASME B16.5), đai ốc vặn vào trơn tru.

Siết chặt bu lông từng bước:

Áp dụng phương pháp siết chặt ba giai đoạn:

Giai đoạn đầu tiên: Siết chặt sơ bộ bằng tay hoặc mô-men xoắn thấp (khoảng 30% mô-men xoắn mục tiêu), đảm bảo gioăng chịu lực đều.

Giai đoạn thứ hai: Sử dụng cờ lê lực siết theo thứ tự đường chéo đến 60%-70% mô-men xoắn mục tiêu.

Giai đoạn thứ ba: Siết chặt hoàn toàn theo giá trị mô-men xoắn tiêu chuẩn (tham khảo ASME PCC-1 hoặc sổ tay thiết kế), kiểm tra tính nhất quán của mô-men xoắn.

Ví dụ về giá trị mô-men xoắn được khuyến nghị (ví dụ: với bu lông Class 150, 1/2”): Khoảng 50-70 Nm, tham khảo thông số kỹ thuật thiết kế cụ thể.

Kiểm tra cuối cùng:

Kiểm tra bu lông chịu lực đều, bề mặt mặt bích không bị nghiêng rõ rệt.

Sử dụng thước thủy để xác nhận độ ngang của mặt bích, điều chỉnh nếu cần thiết.

Thực hiện kiểm tra áp suất (ví dụ: kiểm tra áp suất nước hoặc khí), kiểm tra xem có rò rỉ hay không.

Các lưu ý quan trọng

Bảo vệ bề mặt kín:

Tránh làm trầy xước bề mặt kín trong quá trình vận chuyển hoặc lắp đặt, bất kỳ vết trầy xước nhỏ nào cũng có thể gây rò rỉ.

Sử dụng nắp bảo vệ chuyên dụng hoặc vật liệu che phủ tạm thời để bảo vệ bề mặt mặt bích.

Lưu ý khi siết chặt bu lông:

Tránh siết quá chặt, ngăn gioăng bị nghiền nát hoặc mặt bích bị biến dạng.

Sử dụng cờ lê lực đã được hiệu chuẩn, đảm bảo giá trị mô-men xoắn chính xác, kiểm soát độ lệch trong khoảng ±5%.

Lựa chọn và lắp đặt gioăng:

Đảm bảo vật liệu gioăng tương thích với môi chất (ví dụ: tránh sử dụng gioăng graphite cho môi chất có tính oxy hóa mạnh).

Không sử dụng lại gioăng cũ, tránh làm mất hiệu quả làm kín.

Căn chỉnh và khe hở:

Mặt bích không đồng tâm có thể gây tập trung ứng suất, ảnh hưởng đến tuổi thọ làm kín.

Đảm bảo khe hở mặt bích đồng đều, tránh sự thay đổi ứng suất do giãn nở nhiệt.

Xem xét môi trường và điều kiện làm việc:

Mặt bích thép carbon dễ bị ăn mòn, có thể sơn chống rỉ trước khi lắp đặt hoặc sử dụng bu lông mạ kẽm trong môi trường ẩm ướt.

Điều kiện làm việc nhiệt độ cao (>300°C) cần xem xét sự giãn nở nhiệt, sử dụng vật liệu gioăng và bu lông phù hợp.

Kiểm soát chất lượng:

Ghi lại giá trị mô-men xoắn của từng bu lông để dễ dàng bảo trì và kiểm tra sau này.

Thực hiện kiểm tra không phá hủy (ví dụ: kiểm tra siêu âm mối hàn mặt bích) sau khi lắp đặt, đảm bảo không có khuyết tật.

Các vấn đề thường gặp và cách giải quyết

Vấn đề rò rỉ:

Nguyên nhân: Lắp đặt gioăng không đúng cách, bu lông siết không đều hoặc bề mặt kín bị lỗi.

Giải pháp: Kiểm tra lại vị trí gioăng, siết chặt bu lông đều hoặc thay thế mặt bích/gioăng bị hỏng.

Bu lông bị lỏng:

Nguyên nhân: Rung động hoặc giãn nở nhiệt làm giảm lực siết trước.

Giải pháp: Tăng tần suất kiểm tra mô-men xoắn, sử dụng vòng đệm lò xo hoặc đai ốc khóa nếu cần thiết.

Mặt bích bị biến dạng:

Nguyên nhân: Siết quá chặt hoặc đường ống không đồng tâm.

Giải pháp: Tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn mô-men xoắn, sử dụng dụng cụ căn chỉnh để hiệu chỉnh.

Tóm tắt

Việc lắp đặt mặt bích thép carbon cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước chuẩn bị, làm sạch, căn chỉnh, siết chặt, kiểm tra, chú trọng bảo vệ bề mặt kín, kiểm soát mô-men xoắn bu lông và lựa chọn gioăng. Thông qua thao tác chuẩn và kiểm tra tỉ mỉ, có thể đảm bảo độ kín và độ tin cậy của kết nối mặt bích, kéo dài tuổi thọ của hệ thống đường ống.